Albania News Agency

Presidenti i Azerbajxhanit Ilham Aliyev tha në një intervistë se marrëdhëniet mes Azerbajxhanit dhe Uzbekistanit kanë shënuar një zhvillim të paprecedentë vitet e fundit dhe janë ngritur në nivel aleance.

Duke vlerësuar marrëdhëniet politike, ekonomike, kulturore, të transportit, energjisë dhe humanitare mes dy vendeve përpara vizitës së ardhshme shtetërore në Uzbekistan, Aliyev tha se bashkëpunimi do të zgjerohet më tej në periudhën e ardhshme.

Aliyev tha se marrëdhëniet mes Azerbajxhanit dhe Uzbekistanit bazohen në historinë, kulturën, gjuhën, vlerat shpirtërore, unitetin, solidaritetin dhe simpatinë e përbashkët, duke shtuar se marrëdhëniet ndërshtetërore që janë zhvilluar mbi këtë bazë të fortë kanë marrë një përmbajtje krejtësisht të re vitet e fundit.

Aliyev tha se miqësia e sinqertë, respekti i ndërsjellë dhe besimi mes tij dhe Presidentit të Uzbekistanit Shavkat Mirziyoyev luajnë një rol të veçantë në forcimin e vëllazërisë mes dy vendeve.

Duke tërhequr vëmendjen ndaj përpjekjeve të Mirziyoyev për forcimin e vëllazërisë, unitetit dhe aleancës mes Azerbajxhanit dhe Uzbekistanit, Aliyev tha se presidenti uzbek ka fituar respekt dhe simpati të thellë në Azerbajxhan.

Aliyev tha se gjatë pesë viteve të fundit janë zhvilluar 15 vizita të rregullta të ndërsjella të nivelit të lartë mes dy vendeve dhe se këto kontakte kanë krijuar kushte të përshtatshme për zhvillimin dinamik të marrëdhënieve.

Duke thënë se vizita e ardhshme do të jetë vizita e tij e tretë në pesë vitet e fundit dhe e shtata në total në Uzbekistan, Aliyev tha se çdo vizitë ka një kuptim të veçantë për të. Ai vuri në dukje zhvillimin e shpejtë të Uzbekistanit gjatë viteve të fundit në ndërtimin e qyteteve moderne, diversifikimin e ekonomisë, projektet e mëdha infrastrukturore dhe rëndësinë që i kushtohet shkencës, arsimit, kulturës dhe sportit, duke vlerësuar politikat e zhvillimit nën udhëheqjen e Presidentit Mirziyoyev.

Aliyev kujtoi se kishte zhvilluar një vizitë zyrtare në Uzbekistan në gusht 2024, ndërsa Mirziyoyev kishte zhvilluar një vizitë zyrtare në Azerbajxhan në korrik 2025.

Duke theksuar rëndësinë e “Deklaratës për Thellimin e Partneritetit Strategjik” dhe “Marrëveshjes për Marrëdhëniet Aleate” ndër dokumentet e nënshkruara gjatë këtyre vizitave, Aliyev tha se këto dokumente forcuan zyrtarisht aleancën natyrore mes dy vendeve dhe konsoliduan më tej bazat juridike dhe politike të marrëdhënieve.

Aliyev tha se Këshilli i Lartë Ndërshtetëror, i krijuar në gusht 2023, është bërë gjithashtu një mekanizëm i rëndësishëm institucional për thellimin e partneritetit strategjik dhe marrëdhënieve aleate, ndërsa dy mbledhjet e këshillit të zhvilluara në Tashkent dhe Baku treguan vazhdimësinë e dialogut politik dhe vendosmërinë e dy vendeve për të vepruar së bashku.

Aliyev tha se sot, krahas marrëdhënieve politike, vazhdon bashkëpunimi i gjerë në ekonomi, investime, industri, transport, logjistikë, energji, bujqësi, arsim, shkencë, kulturë dhe fusha humanitare, duke theksuar se vizita e ardhshme do të jetë e rëndësishme për realizimin e nismave të reja të përbashkëta dhe forcimin e mëtejshëm të marrëdhënieve aleate.

Aliyev tha se marrëdhëniet ekonomike dhe tregtare Azerbajxhan-Uzbekistan kanë shënuar zhvillim të shpejtë vitet e fundit dhe njoftoi se vëllimi tregtar mes dy vendeve në vitin 2025 u rrit më shumë se trefish krahasuar me vitin e kaluar, duke arritur në 795 milionë dollarë.

Aliyev tha se në periudhën janar-maj 2026 vëllimi i tregtisë u rrit me 33 për qind krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar dhe arriti në 144 milionë dollarë.

Aliyev tha se Kompania e Investimeve Azerbajxhan-Uzbekistan, e krijuar tre vjet më parë me një kapital total prej 500 milionë dollarësh, është bërë një platformë e rëndësishme për zhvillimin e bashkëpunimit në investime mes dy vendeve dhe kontribuon në financimin dhe zbatimin e projekteve në sektorë të ndryshëm në Azerbajxhan dhe Uzbekistan.

Aliyev tha se Komisioni Ndërqeveritar luan gjithashtu një rol të rëndësishëm në zhvillimin e marrëdhënieve ekonomike, tregtare dhe të investimeve, duke njoftuar se deri më tani komisioni ka zhvilluar 15 mbledhje.

Aliyev tha se bashkëpunimi në sektorin e energjisë po zhvillohet gjithashtu në mënyrë aktive dhe se kompania “Neftegaztechnologiya”, e krijuar në partneritet mes Institutit OZLITINEFTGAZ të Uzbekistanit dhe SOCAR NIPI Neftegaz, operon në sektorin e naftës dhe gazit që nga viti 2016.

Ai tha gjithashtu se partneriteti “Turan Energy AFEZCO”, i krijuar në vitin 2024 mes SOCAR dhe Uzbekneftegaz SHA, eksporton në Uzbekistan polietilen me presion të lartë të prodhuar nga Bashkimi i Prodhimit Azerikimya.

Duke folur edhe për bashkëpunimin në energjinë e gjelbër, Aliyev njoftoi se në vitin 2025 ministritë përkatëse të energjisë të Azerbajxhanit, Kazakistanit dhe Uzbekistanit krijuan në Baku kompaninë me përgjegjësi të kufizuar “Green Corridor Union”.

Ai tha se sipërmarrja e përbashkët u krijua për zbatimin e projektit të korridorit të energjisë së gjelbër Azerbajxhan-Azi Qendrore, eksportin e energjisë së rinovueshme dhe koordinimin e kapacitetit të transmetimit përgjatë shtratit të Detit Kaspik.

Aliyev tha se është rritur edhe trafiku tranzit mes dy vendeve, duke bërë të ditur se në vitin 2025 vëllimi i tij u rrit me 6,7 për qind dhe arriti në 1,4 milion tonë.

Ai njoftoi se në periudhën janar-qershor 2026 transporti tranzit u rrit me 12,2 për qind dhe arriti në 675 mijë tonë.

Aliyev tha se projektet e përbashkëta mes Azerbajxhanit dhe Uzbekistanit po zgjerojnë bashkëpunimin ekonomik, duke përmendur si shembuj krijimin e një pemishteje shegësh “Kopshti i Miqësisë” prej 100 hektarësh në rajonin e çliruar të Fuzulit dhe bashkëpunimin në prodhimin e automjeteve Chevrolet dhe Isuzu.

Aliyev tha se deri më 13 korrik 2026 ishin prodhuar gjithsej 10 mijë e 720 automjete Chevrolet dhe 275 autobusë Isuzu dhe se në Azerbajxhan ka më shumë se 130 organizata tregtare të krijuara me investime uzbeke. Ai tha se këto kompani operojnë në sektorë të ndryshëm si industria, bujqësia, ndërtimi, transporti dhe shërbimet.

Duke folur edhe për investimet e kompanive azerbajxhanase në Uzbekistan, Aliyev përmendi si shembuj kompleksin hotelier dhe rezidencial që po ndërtohet nga PASHA Holding në Tashkent nën markën “The Ritz-Carlton” dhe kompleksin turistik e rezidencial “Sea Breeze Uzbekistan” në rajonin e Tashkentit.

Aliyev tha se bashkëpunimi kulturor dhe humanitar mes Azerbajxhanit dhe Uzbekistanit bazohet në rrënjët e përbashkëta, afërsinë gjuhësore dhe kulturore dhe vlerat shpirtërore të formuara gjatë shekujve, duke shtuar se kjo fushë luan rol të rëndësishëm në forcimin e mirëkuptimit të ndërsjellë, besimit, miqësisë dhe vëllazërisë.

Aliyev tha se ditët e përbashkëta kulturore, festivalet e artit, konferencat shkencore, botimet letrare dhe programet arsimore e forcojnë axhendën kulturore mes dy vendeve, duke kujtuar se në vitet 2023 dhe 2025 Azerbajxhani priti Ditët e Kulturës Uzbeke, ndërsa në vitin 2024 Uzbekistani priti Ditët e Kulturës Azerbajxhanase.

Aliyev tha se në vitin 2024 në Khiva u organizuan “Ditët e Shushës”, ndërsa një delegacion i gjerë nga Uzbekistani mori pjesë në Javën e Botës Turke në Baku, kushtuar 100-vjetorit të Kongresit të Parë Turkologjik.

Aliyev shprehu krenarinë që Universiteti Kombëtar Pedagogjik i Uzbekistanit mban emrin e poetit dhe mendimtarit të madh azerbajxhanas Nizami Ganjavi.

Ai tha se parku “Uzbekistan” prej 5 hektarësh, themelet e të cilit i hodhën së bashku me Shavkat Mirziyoyev në qendër të Bakusë vitin e kaluar, do të bëhet një nga simbolet e vëllazërisë mes dy vendeve.

Aliyev tha se nismat dhe projektet e realizuara nga Fondacioni Heydar Aliyev janë gjithashtu të rëndësishme për zhvillimin e bashkëpunimit kulturor dhe humanitar Azerbajxhan-Uzbekistan.

Duke e cilësuar bashkëpunimin në arsim si një nga fushat kryesore të partneritetit kulturor dhe humanitar, Aliyev njoftoi se gjatë vitit akademik 2025-2026, 67 shtetas të Uzbekistanit studiuan në Azerbajxhan dhe 176 shtetas të Azerbajxhanit studiuan në Uzbekistan.

Aliyev përmendi Shkollën e Mesme Mirza Ulugbek, të ndërtuar dhe funksionale në Fuzuli me nismën e Uzbekistanit, si një nga shembujt e rëndësishëm të bashkëpunimit arsimor mes dy vendeve dhe falënderoi popullin e Uzbekistanit dhe Presidentin Mirziyoyev për mbështetjen e punimeve të rindërtimit në territoret e çliruara.

Duke folur për bashkëpunimin mediatik, Aliyev tha se Forumi i Parë i Medias Uzbekistan-Azerbajxhan u zhvillua në Tashkent më 23-25 shtator 2024, ndërsa Forumi i Dytë i Medias Azerbajxhan-Uzbekistan u mbajt në Baku më 29 shtator 2025.

Aliyev tha se në vitin 2023 në Fuzuli u zhvillua Forumi i Parë i Bashkëpunimit të OJQ-ve Azerbajxhan-Uzbekistan dhe në vitin 2024 në Tashkent Forumi i Dytë i Bashkëpunimit të OJQ-ve Uzbekistan-Azerbajxhan, duke njoftuar se si rezultat i këtyre forumeve, në vitin 2026 dy vendet organizuan për herë të parë një konkurs të përbashkët grantesh për OJQ-të.

Ai tha se projektet fituese nga Azerbajxhani do të zbatohen në Uzbekistan, ndërsa projektet fituese nga Uzbekistani do të zbatohen në Azerbajxhan.

Aliyev tha se është rritur edhe numri i turistëve që vijnë nga Uzbekistani në Azerbajxhan, duke njoftuar se vendin e vizituan 46 mijë shtetas uzbekë në vitin 2024, 62 mijë në vitin 2025 dhe 44 mijë në periudhën janar-gusht 2026.

Aliyev tha se bashkëpunimi ndërrajonal po zhvillohet gjithashtu me sukses dhe se marrëdhënie binjakëzimi dhe partneriteti janë krijuar mes qyteteve të mëposhtme:

• Baku-Tashkent

• Ismayilli-Rishtan

• Shusha-Khiva

• Lankaran-Bukhara

• Sheki-Kokand

• Bilasuvar-Termez

• Mingachevir-Namangan

• Fuzuli-Gulistan

• Guba-Jizzakh

• Beylagan-Shahrisabz

Aliyev njoftoi se në të ardhmen e afërt planifikohet krijimi i marrëdhënieve të qyteteve binjake edhe mes Nakhchivanit dhe Urgenchit.

Aliyev tha se Azerbajxhani dhe Uzbekistani vazhdimisht mbështesin njëri-tjetrin edhe në platformat ndërkombëtare, duke theksuar rëndësinë e veçantë të bashkëpunimit në kuadër të Organizatës së Shteteve Turke.

Duke kujtuar se vitin e kaluar në Gabala u mbajt Samiti i 12-të i Këshillit të Kryetarëve të Shteteve të Organizatës së Shteteve Turke, Aliyev tha se në samit u diskutuan çështjet kryesore të bashkëpunimit brenda organizatës dhe u nënshkruan deklarata për të siguruar unitet më të ngushtë në botën turke, për të rritur fuqinë politike, ekonomike dhe ushtarake dhe për të krijuar një qendër më efektive fuqie në arenën globale.

Në pjesën përkatëse të intervistës, Aliyev theksoi rëndësinë e bashkëpunimit të botës turke për përcjelljen në të ardhmen të historisë, kulturës dhe vlerave shpirtërore të përbashkëta. Duke thënë se bashkëpunimi në transport dhe logjistikë ofron gjithashtu perspektiva të rëndësishme, Aliyev tha se pozicioni i Azerbajxhanit në Kaukazin e Jugut dhe i Uzbekistanit në Azinë Qendrore i bën dy vendet partnerë natyralë në rrugët strategjike që lidhin Lindjen me Perëndimin.

Në këtë kontekst, ai tha se integrimi i projektit hekurudhor Kinë-Kirgistan-Uzbekistan me Korridorin e Mesëm dhe TRIPP do të krijojë mundësi të reja ekonomike dhe tranziti për rajonin.

Aliyev e cilësoi si një zhvillim të rëndësishëm edhe pranimin e Uzbekistanit si anëtar i plotë i Fondacionit të Kulturës dhe Trashëgimisë Turke në maj 2025, duke thënë se kjo anëtarësi do të zgjerojë mundësitë e bashkëpunimit në ruajtjen dhe promovimin e trashëgimisë së përbashkët të botës turke.

Aliyev tha se marrëdhëniet e Azerbajxhanit me vendet e Azisë Qendrore janë zhvilluar në mënyrë dinamike vitet e fundit mbi bazën e aleancës, partneritetit strategjik dhe përfitimit të ndërsjellë, duke theksuar se afërsia historike dhe kulturore dhe vlerat e përbashkëta shpirtërore krijojnë një bazë të fortë për marrëdhëniet.

Aliyev tha se Azerbajxhani i kushton rëndësi zgjerimit të dialogut politik me vendet e Azisë Qendrore, thellimit të marrëdhënieve ekonomike, rritjes së mundësive të transportit dhe komunikimit dhe zhvillimit të bashkëpunimit në fushat e energjisë dhe ato humanitare, duke e cilësuar Takimin Konsultativ të Kryetarëve të Shteteve të Azisë Qendrore si një platformë të rëndësishme për bashkëpunimin rajonal.

Aliyev tha se në Takimin e 7-të Konsultativ, të zhvilluar në nëntor të vitit të kaluar në Tashkent nën mikpritjen e Uzbekistanit, u mor vendimi për pjesëmarrjen e plotë të Azerbajxhanit në Takimet Konsultative të Kryetarëve të Shteteve dhe falënderoi Presidentin Mirziyoyev dhe kryetarët e shteteve të Azisë Qendrore për mbështetjen e tyre.

Aliyev tha se me pjesëmarrjen aktive të Azerbajxhanit, formati i bashkëpunimit i njohur më parë si “C5” është shndërruar në formatin “C6”, duke i dhënë dialogut rajonal dhe partneritetit strategjik një përmbajtje dhe shtrirje të re.

Aliyev tha se pjesëmarrja e plotë e Azerbajxhanit në këtë format tregon rëndësinë strategjike që i kushtohet marrëdhënieve me Azinë Qendrore, duke theksuar se takimet konsultative forcojnë besimin e ndërsjellë, mundësojnë përcaktimin e fushave të reja të bashkëpunimit dhe zbatimin e nismave për zhvillimin rajonal.

Aliyev tha se këto platforma kontribuojnë jo vetëm në zhvillimin e marrëdhënieve ndërshtetërore, por edhe në sigurimin e paqes, stabilitetit dhe përparimit të qëndrueshëm në hapësirën euroaziatike, duke e cilësuar bashkëpunimin gjithëpërfshirës mes Azerbajxhanit dhe vendeve të Azisë Qendrore si shembull të një partneriteti strategjik të bazuar në respektin e ndërsjellë, besimin dhe interesat e përbashkëta.

Aliyev tha se Azerbajxhani dhe Uzbekistani bashkëpunojnë në mënyrë aktive edhe në organizatat ndërkombëtare dhe platformat shumëpalëshe ku janë anëtarë ose marrin pjesë.

Ai tha se dy vendet vazhdojnë bashkëpunimin veçanërisht në kuadër të Kombeve të Bashkuara (OKB), Organizatës së Bashkëpunimit Islamik (OIC), Organizatës Botërore të Tregtisë (WTO), Organizatës së Bashkëpunimit Ekonomik (ECO), ACGEM dhe Lëvizjes së të Paangazhuarve.

Në fund të intervistës, Aliyev i drejtoi një mesazh popullit të Uzbekistanit dhe uroi sinqerisht popullin vëlla uzbek me rastin e 35-vjetorit të pavarësisë së Uzbekistanit.

Aliyev përcolli respektin e tij të thellë dhe urimet më të mira për popullin uzbek, duke i uruar vendit vëlla paqe, qetësi, përparim dhe suksese të reja.