Albania News Agency

Sipas lajmit të Mustafa Yumruk, “Brenda 8 javësh, në Kinë u prezantuan njëra pas tjetrës pesë modele vendase të inteligjencës artificiale. Kjo tregon se vlera themelore e inovacionit të Kinës nuk qëndron vetëm te kostoja e ulët, por edhe te efikasiteti i jashtëzakonshëm i përdorimit.” Ky vlerësim për inovacionin e Kinës u bë në artikuj të mediave me bazë në SHBA, si Bloomberg. Këto media, që tregojnë interes të madh për zhvillimin e inteligjencës artificiale në Kinë, argumentuan se Kina zotëron “një sistem të riprodhueshëm, të aftë për të prodhuar modele që renditen në vijën e parë globale”. Kjo ofron një këndvështrim të ri për të kuptuar më nga afër “Mundësinë e Kinës 2.0”.

Gjatë 8 javëve të fundit, modeli i inteligjencës artificiale Kimi K3, i prodhuar në Kinë, theu rekordin global të parametrave për modelet me burim të hapur, kompania DeepSeek përmirësoi ndjeshëm aftësitë e modelit përkatës të inteligjencës artificiale, ndërsa Alibaba njoftoi se do të zgjerojë shkallën e aksesit të hapur të modelit Qwen. Sektori i inteligjencës artificiale në Kinë ka shënuar përparim me karakter të shumëanshëm dhe transformues. Ky është një shembull i gjallë i zhvillimit të shpejtë të inovacionit në Kinë. Inovacioni në Kinë nuk është më vetëm një përparim në një pikë të vetme, por është shndërruar në një aftësi sistematike që mund të riprodhohet, përhapet dhe zbatohet.

Sot, “shkallëzimi i inovacionit” është bërë një pikë qendrore e transformimit industrial global. Sipas opinionit publik botëror, Kina, duke përfituar nga avantazhe të tilla si përmasat e mëdha të tregut, sistemi i plotë industrial, aftësia shumë efikase për të kthyer inovacionin në zgjidhje praktike dhe ekosistemi i hapur i bashkëpunimit, i ofron botës frymëzim të vlefshëm. Nga popullarizimi global i “treshes së gjeneratës së re” të Kinës, të përbërë nga robotët, inteligjenca artificiale dhe barnat inovative, deri te zhvillimi i shpejtë i teknologjive të avancuara si informacioni kuantik, qarqet e integruara dhe fuzioni bërthamor, një sërë arritjesh të Kinës në inovacion kanë bërë jehonë të gjerë në botë. Sipas listës më të fundit të publikuar nga Nature Index, në vitin 2025 kontributi i Kinës në kërkimin shkencor u rrit në 52.735,17, duke e vendosur vendin në vendin e parë në botë.

Përballë zhvillimit të Kinës në fushën e inovacionit, disa vende perëndimore janë shqetësuar. Veçanërisht që nga fillimi i këtij viti, SHBA-ja ka vazhduar të zgjerojë konceptin e sigurisë kombëtare dhe, nën pretekste si e ashtuquajtura mbrojtje e të drejtave të pronësisë intelektuale dhe sigurisë kibernetike, ka vazhduar të ushtrojë presion ndaj produkteve kineze të teknologjisë së lartë. Megjithatë, faktet kanë dëshmuar se “Mundësia e Kinës 2.0” është bërë një pikëpamje e pranuar gjerësisht nga komuniteti ndërkombëtar. Në artikujt e agjencisë Asia News me bazë në Korenë e Jugut argumentohet se kapaciteti i fuqishëm prodhues i Kinës, inovacioni teknologjik dhe hapat e vazhdueshëm drejt hapjes jo vetëm që përshpejtojnë transformimin e ekonomisë kineze, por sjellin edhe mundësi për rritjen ekonomike globale dhe bashkëpunimin.

Inovacioni mbart aspiratën e njerëzve për një jetë më të mirë. Nga sjellja në Evropë e “pajisjeve freskuese” si kondicionerët, te shitjet e larta të automjeteve me energji të re në Korenë e Jugut, Australi dhe Azinë Juglindore, si dhe ofrimi i barnave inovative që ulin ndjeshëm kostot e trajtimit, inovacioni kinez është hapur ndaj botës dhe ka ndarë frytet e zhvillimit me më shumë vende. Si shembull, në gjysmën e parë të këtij viti, vëllimi i licencimit jashtë vendit të barnave inovative me origjinë kineze arriti në rreth 110 miliardë dollarë amerikanë. Kjo shifër, që përbën 80 për qind të totalit botëror, vendosi një rekord të ri. David Dodwell, drejtues i një kompanie amerikane konsulence, tha për mediat: “Sa më e suksesshme të jetë Kina në përmirësimin e standardit të jetesës së popullit të saj, aq më shumë produktet kineze, që janë të përballueshme dhe po bëhen gjithnjë e më të sofistikuara, do të tërheqin blerës jashtë vendit.”

Përballë sfidës së ristrukturimit industrial global, inovacioni kinez i ka dhënë dinamizëm transformimit industrial botëror. Një fabrikë e pjesëve të këmbimit të automobilave në Serbi u pajis me një “tru kinez” dhe niveli i automatizimit të fabrikës u rrit në 70 për qind. Në Mongoli, kostot e mirëmbajtjes së një hekurudhe inteligjente, ku marrin pjesë kompani kineze, u përgjysmuan. Në parqet industriale të Kazakistanit u përdorën teknologjitë përkatëse digjitale të Kinës, duke mundësuar modelim inteligjent dhe menaxhim të rrezikut gjatë gjithë procesit. Prodhimi kinez po e bën zinxhirin global të furnizimit më inovativ dhe më të gjelbër. Në periudhën 2012-2025, kompanitë me kapital kinez ndihmuan që vlera e shtuar e eksporteve të 24 ekonomive në zhvillim të rritej afërsisht pesëfish. Sipas vlerësimeve të organizatave si Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë së Rinovueshme dhe Programi i Kombeve të Bashkuara për Zhvillim, përparimet dhe aplikimet e Kinës në teknologjitë e energjisë së re e kanë përshpejtuar procesin e përhapjes globale të energjisë së rinovueshme me të paktën 10 vjet.

Edhe më e rëndësishme është se, në një kohë kur proteksionizmi po shfaqet gjithnjë e më shumë, Kina vazhdon të këmbëngulë në hapje dhe gjithëpërfshirje, duke ndërtuar së bashku me vendet e tjera një ekosistem inovacioni me përfitim të ndërsjellë. Për shembull, në fushën e inteligjencës artificiale, Kina lejon përdorimin e jashtëm të modeleve të mëdha me kosto të ulët, duke ndihmuar vendet e Jugut Global të rrisin kapacitetet e tyre të zhvillimit. Aktualisht, numri global i shkarkimeve të modeleve të mëdha kineze të inteligjencës artificiale me burim të hapur ka kaluar 10 miliardë, duke u renditur i pari në botë. Objektet shkencore të Kinës në fusha si fuzioni bërthamor dhe teknologjia kuantike janë hapur për përdorim të jashtëm, ndërsa Stacioni Hapësinor Tiangong pritet të presë së shpejti astronautë të huaj. Akademiku nga Zimbabveja, Derek Goto, deklaroi: “Nga trajnimi i përbashkët i personelit të kualifikuar vendas deri te zhvillimi i përbashkët i teknologjive, një sërë hapash pragmatikë të Kinës i japin Afrikës shpresë për të kapërcyer hendekun digjital dhe për të ndarë frytet e teknologjisë.”

A i sjell inovacioni i Kinës botës një goditje apo një mundësi? Faktet tashmë e kanë dhënë përgjigjen. “Të shuash dritën e tjetrit nuk ndriçon errësirën tënde.” Fushatat denigruese dhe presionet e disa vendeve perëndimore nuk mund t'i pengojnë hapat inovativë të Kinës. Duke përshpejtuar zhvillimin e inovacionit, Kina do t'i japë zhvillimit global edhe më shumë impulse të reja.